തിരുനെല്ലി അമ്പലം
വയനാട്ടിലെ ബ്രഹ്മഗിരി മലനിരകളുടെ മടിത്തട്ടിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതീവ സവിശേഷതകളുള്ള ഒരു പുരാതന ക്ഷേത്രമാണ് തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം. പ്രകൃതിഭംഗിയും ആത്മീയതയും ഒത്തുചേരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം "ദക്ഷിണ കാശി" (തെക്കിന്റെ കാശി) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
1. ഐതിഹ്യവും ചരിത്രവും
ബ്രഹ്മാവ് നിർമ്മിച്ച ക്ഷേത്രം: പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇവിടെ ദിവസവും പുലർച്ചെ ബ്രഹ്മാവ് എത്തി ആരാധന നടത്തുന്നുണ്ടെന്നാണ് സങ്കൽപ്പം (ഇപ്പോഴും പൂജയ്ക്കായി ഇവിടെ ബ്രഹ്മാവിന് പ്രത്യേക സ്ഥാനം ഒരുക്കാറുണ്ട്).
പേരിനു പിന്നിൽ: ബ്രഹ്മാവ് ഇവിടെ എത്തിയപ്പോൾ ഒരു നെല്ലിമരത്തിൽ ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുഭഗവാന്റെ രൂപം കാണാനിടയായി. അങ്ങനെ 'തിരു' (പവിത്രമായ), 'നെല്ലി' എന്നീ വാക്കുകൾ ചേർന്നാണ് "തിരുനെല്ലി" എന്ന പേരുണ്ടായത്.
2. പ്രധാന പ്രത്യേകതകൾ
പിതൃതർപ്പണം (ബലിതർപ്പണം): മൺമറഞ്ഞുപോയ പൂർവികർക്ക് ബലിയിടുന്നതിനായി കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ എത്തുന്ന പുണ്യഭൂമിയാണിത്. ഇവിടെ ബലിയിട്ടാൽ ആത്മാക്കൾക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.
പാപനാശിനി നദി: ക്ഷേത്രത്തിനരികിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പുണ്യനദിയാണ് പാപനാശിനി. ഈ നദിയിൽ മുങ്ങി നിവർന്നാൽ ചെയ്ത പാപങ്ങളെല്ലാം കഴുകിപ്പോകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഗംഗാ നദിയേക്കാൾ പവിത്രമാണ് പാപനാശിനി എന്ന് ഭക്തർ കരുതുന്നു.
പിണ്ഡപ്പാറ: പാപനാശിനിയുടെ തീരത്തുള്ള ഈ പാറയിലാണ് ഭക്തർ പിതൃക്കൾക്കുള്ള പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കുന്നത്.
3. നിർമ്മാണ ശൈലി
പരമ്പരാഗത കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യയിലാണ് ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള വലിയ കരിങ്കൽ തൂണുകളുള്ള ചുറ്റമ്പലം ഏറെ ആകർഷകമാണ്. ഇതിന്റെ പണി പൂർണ്ണമായി തീർന്നിട്ടില്ല. കൂമൻകൊല്ലി എന്നറിയപ്പെടുന്ന രാജാവാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
കുടിവെള്ളപ്പാത്തി: കിലോമീറ്ററുകൾ അകലെയുള്ള മലമുകളിൽ നിന്ന് കരിങ്കല്ലിൽ കൊത്തിയുണ്ടാക്കിയ പാത്തികളിലൂടെ (aqueduct) ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിക്കുന്ന പഴയകാല സംവിധാനം ഇന്നും ഇവിടെ കാണാം.
